السيد موسى الشبيري الزنجاني
7693
كتاب النكاح ( فارسى )
قول چهارم : موضوع عبارت از خوف از نشوز متحقق است و اين قول مختار است با توضيحى كه خواهد آمد . ب . بررسى قول اول ( موضوع بودن خوف نشوز ) ظاهر ابتدايى آيه شريفه ( وَ اللَّاتِي تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ . . . ) عبارت از مفاد همين قول است و ظاهر برخى از فقهاء و مفسرين هم پذيرش آن است كه ذكر آنها در جواب از اجماع خواهد آمد . و معناى آيه بنابراين قول اينچنين مىشود كه « زنانى كه خوف از ناشزه شدنشان داريد . . . » ، پس با ديدن امارات نشوز ، مىتوان كه هر سه حكم آمده در آيه شريفه را درباره او اجراء نمود ، لكن دو اشكال بر اين معنا شده است كه عبارتند از : اشكال اول : مرحوم شيخ در « خلاف » « 1 » دعواى اجماع بر عدم جواز ضرب زن قبل از تحقق نشوز كرده است و مقصودش هم اجماع بين مسلمين است ، كما اينكه در « مبسوط » « 2 » هم دعواى « لاخلاف » بر اين مطلب نموده است ، اگر چه برخى تسامحا اجماع را به « مبسوط » هم نسبت دادهاند . جواب اشكال مذكور : اولًا : اجماعات مرحوم شيخ را آقايان قبول ندارند ، در جايى ديدم - شايد « حدائق » بود - كه شهيد ثانى در رسالهاى هفتاد مورد از مواردى را كه مرحوم شيخ در آنها ادعاى اجماع كرده است و در عين حال ، خودش بر خلاف آن فتوا داده است ، جمع آورى نموده است . و لذا اين اجماعات براى كسى كه مقدارى فحص نمايد ، حتى ظن آور هم نيست ، تا چه رسد كه اطمينان آور باشد . ثانياً : به نظر ما مسأله مذكور اجماعى نيست ؛ چرا كه ظاهر سه نفر از بزرگان - كه عباراتشان را مىخوانم اين است كه به صرف خوف از نشوز ، مىتوان اين امور را در حق زن مرتكب شد .
--> ( 1 ) - خلاف 4 : 416 ( 2 ) - مبسوط 4 : 337